Datajournalistiek zet schuchtere pas in mainstream media

UPDATE: Knack publiceert in zijn editie van 30 mei een dossier over inbraken in Vlaanderen, met een gelijkaardig kaartje als hetgeen ik hier voorstel. Verschil: Knack toont het aantal inbraken per 100 woningen in de voorbije 5 jaar. Geen slecht idee, maar in het artikel wordt helaas niet verder ingegaan op de geografische spreiding van de inbraken.

Via @pascaldecroos kreeg ik voor de eerste keer een visualisatie met Fusiontables te zien in de Vlaamse mainstream media (zijnde de Corelio-websites standaard.be en nieuwsblad.be). Het artikel Aantal woninginbraken fors gestegen: hoe zit het in uw streek? maakt op basis van cijfers van de Federale Politie een analyse van de woninginbraken in Vlaanderen en toont daarbij een kaartje met cijfers per gemeente.

Ik was blij verrast met het kaartje, dat nuttige gegevens bevat. Meer, veel meer van dat! Maar onder het motto 'Alles kan beter' heb ik zelf de gegevens en het kaartje eens onder handen genomen.

Dit is het origineel (klik op de kaart voor meer info):

En dit is wat ik er van heb gemaakt:

Wat ik heb veranderd:

• Focus verlegd van een analyse op het niveau van de arrondissementen (waar een deel van het artikel over gaat, maar wat voor de meeste lezers een abstract begrip is) naar het gemeenteniveau. Dit is volgens mij veel relevanter voor de lezer. De gemeenten zijn nu ingekleurd op basis van het aantal inbraken per 1000 inwoners in 2010, waardoor de kleuren op de kaart de kans op een inbraak voor iedere inwoner van een gemeente weergeven. Dit cijfer wordt ook weergegeven in de balonnen die openen bij het klikken op de kaart (in het ideale geval zou hiervoor een afgerond cijfer moeten worden weergegeven, maar hier had ik helaas niet meer de tijd voor).
• In de balonnen wordt de evolutie van het aantal inbraken van 2005 tot 2010 in een gemeente weergegeven met een grafiekje in plaats van een tabel. Dit geeft onmiddellijk een duidelijker beeld van de evolutie.
• Op de oorspronkelijke kaart is het vrij moeilijk een bepaalde gemeente terug te vinden. Ik heb een lijstje toegevoegd om een geselecteerde gemeente er uit te kunnen lichten.

Een analyse op gemeenteniveau brengt meteen enkele interessante vragen naar boven:

• twee gemeenten telden in 2010 geen enkele inbraak: Mesen en Lo-reninge, twee dunbevolkte gemeenten in West-Vlaanderen.
• Herstappe, met 80 inwoners de kleinste gemeente van België, telde in zes jaar slechts een inbraak. Maar door het lage aantal inwoners was het in 2010 toch de tweede meest inbraakgevoelige gemeente van Vlaanderen.
• De enige gemeente die Herstappe van de twijfelachtige eer van meest inbraakgevoelige gemeente houdt, is Kraainem. Zoals op het kaartje ook te zien is, zijn vooral gemeenten in de rand rond Antwerpen en Brussel donkerrood ingekleurd. Na Kraainem en Herstappe vervolledigen Wemmel, Borsbeek, Wommelgem, Drogenbos en Wezembeek-Oppem de top 7.
• Verder nog opvallende gemeenten op het kaartje: Ham, Waasmunster, Sint-Martens-Latem en enkele kustgemeenten.

Ten slotte nog volgende bedenking: de cijfers zijn afkomstig van de Federale Politie, maar de kaart toont enkel Vlaamse gemeenten. Zoals ik ook al ondervond bij mijn werk over afvalproductie, is het beheer van geografische informatie een gewestelijke bevoegdheid. Ik vroeg de data op bij het AGIV, om meer te kunnen tonen zou je dus ook de geodata moeten opvragen bij het Brusselse en Waalse Gewest. Dit is een probleem waar Noel Van Herreweghe al eerder de aandacht op vestigde.